Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy mới của tỉnh cơ bản vận hành ổn định, thông suốt, không để gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh trong giai đoạn chuyển tiếp, đòi hỏi phải tiếp tục tháo gỡ kịp thời để bộ máy không chỉ “vận hành được” mà phải “vận hành hiệu quả”, tạo nền tảng cho những bước phát triển mới.

Từ ngày 1/7/2025, cùng với cả nước, Quảng Ninh chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với 54 xã, phường, đặc khu, chấm dứt hoạt động của cấp huyện. Sau một năm, bộ máy mới từng bước đi vào nền nếp, song thực tiễn cũng cho thấy nhiều khó khăn, vướng mắc và những điểm nghẽn trong vận hành bộ máy mới.

Khó khăn đầu tiên là khối lượng công việc dồn về cơ sở tăng lên rất lớn. Hơn 800 nhiệm vụ trước đây do cấp huyện thực hiện được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã; trong khi đó, ở nhiều địa phương, các lĩnh vực chuyên môn như đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài nguyên môi trường, công nghệ thông tin vẫn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu. Không ít địa phương phải vừa vận hành bộ máy mới, vừa hoàn thiện quy trình, vừa xử lý công việc thường xuyên, vừa giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình chuyển đổi. Áp lực công việc gia tăng khiến nhiều cán bộ, công chức phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ; kỹ năng quản trị hiện đại, kỹ năng số, khả năng xử lý công việc liên thông và khai thác dữ liệu của một bộ phận cán bộ cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đặt ra.

Đồng chí Nguyễn Văn Ngoãn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Mạo Khê, cho biết: Là địa phương có quy mô dân số lớn nhất tỉnh sau sắp xếp, thời gian đầu vận hành mô hình mới, áp lực công việc tăng nhanh, nhiều nhiệm vụ có tính chuyên sâu được chuyển trực tiếp về cơ sở. Trong khi đó, một bộ phận cán bộ, công chức còn lúng túng trong thay đổi tư duy và phương thức làm việc; kỹ năng xử lý nhiệm vụ liên thông, đa lĩnh vực chưa thật đồng đều. Một số nội dung phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền vẫn cần tiếp tục được hướng dẫn cụ thể, thống nhất để địa phương thuận lợi hơn trong tổ chức thực hiện.

Không chỉ ở khu vực đô thị, những khó khăn đặc thù cũng đặt ra đối với các địa bàn miền núi. Sau sắp xếp, xã Lương Minh có diện tích rộng, dân cư phân tán, đông đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống. Điều kiện đi lại của người dân còn nhiều trở ngại trong khi yêu cầu giải quyết công việc nhanh chóng, kịp thời ngày càng cao. Chính quyền địa phương đã tăng cường triển khai dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng trong tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận các nền tảng số.

Chủ tịch UBND xã Lương Minh Trần Văn Dũng cho biết: Khoảng cách địa lý vẫn là rào cản lớn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Nhiều thôn cách xa trung tâm xã, giao thông đi lại xa, việc giải quyết công việc tại chỗ ở một số địa bàn chưa thực sự thuận lợi. Bên cạnh đó, mặc dù hạ tầng công nghệ thông tin đã được quan tâm đầu tư, nhưng điều kiện tiếp cận công nghệ của một bộ phận người dân, nhất là đồng bào DTTS và người cao tuổi còn hạn chế; việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và sử dụng các nền tảng số vẫn gặp không ít khó khăn.

Bên cạnh những khó khăn về nhân lực và điều kiện địa bàn, yêu cầu xây dựng chính quyền số cũng đặt ra nhiều thách thức mới. Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa một số phần mềm chuyên ngành của bộ, ngành Trung ương với hệ thống dùng chung của tỉnh chưa hoàn toàn đồng bộ; dữ liệu giữa các ngành, lĩnh vực còn phân tán, thiếu tính liên thông. Một số thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đăng ký kinh doanh, thuế và nghĩa vụ tài chính còn có quy trình xử lý phức tạp, liên quan đến nhiều cơ quan, chưa thực sự bảo đảm thực hiện toàn trình trên môi trường số.

Cùng với đó, khối lượng tài liệu cần chỉnh lý, số hóa và tạo lập dữ liệu sau sắp xếp rất lớn, trong khi nguồn lực về nhân lực, kinh phí, trang thiết bị và hạ tầng lưu trữ chưa đáp ứng yêu cầu. Việc số hóa tài liệu giữa các địa phương chưa đồng đều...

Nhìn chung, những khó khăn, vướng mắc hiện nay cần tiếp tục được quan tâm tháo gỡ nhằm bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ngày càng ổn định, hiệu lực, hiệu quả và thực chất hơn.

Tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, nhấn mạnh: “Thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không thể đo bằng việc đã sắp xếp xong bao nhiêu đầu mối hay giảm được bao nhiêu tầng nấc trung gian, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng quản trị thực chất và mức độ hài lòng thực chất của người dân, doanh nghiệp”.

Theo đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, yêu cầu hiện nay không còn dừng lại ở việc “vận hành ổn định”, mà phải chuyển sang giai đoạn “vận hành hiệu quả, tạo đột phá phát triển”. Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy và phương thức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng hiện đại, thông suốt, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với bảo đảm nguồn lực, tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; bổ sung, điều động, biệt phái, luân chuyển, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã; ưu tiên các lĩnh vực còn thiếu nhân lực chuyên môn sâu, nhất là đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài chính - ngân sách, tài nguyên - môi trường, công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Cùng với đó, tập trung tạo đột phá về cải cách hành chính, chuyển đổi số và xử lý dứt điểm những tồn tại liên quan đến hồ sơ lưu trữ, tài sản công, trụ sở dôi dư sau sắp xếp.

Tinh thần xuyên suốt được xác định là việc gì đã rõ thì quyết tâm thực hiện; việc gì còn chồng chéo phải kiên quyết điều chỉnh; việc gì bất cập phải mạnh dạn tháo gỡ; mô hình nào hiệu quả phải tổng kết, chuẩn hóa và nhân rộng. Bởi nếu bộ máy đã tinh gọn hơn nhưng công việc lại chậm hơn, nếu phân cấp nhiều hơn nhưng trách nhiệm không rõ ràng hơn, nếu chuyển đổi số mạnh hơn nhưng người dân vẫn phải đi lại nhiều hơn thì mục tiêu đổi mới sẽ chưa thực sự đạt được.

Một năm mới chỉ là bước khởi đầu của chặng đường đổi mới lớn hơn ở phía trước. Những khó khăn, vướng mắc hiện nay vừa là phép thử, vừa là cơ hội để Quảng Ninh tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Với quyết tâm chính trị cao, sự chủ động của các cấp, ngành và sự đồng thuận của nhân dân, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo nền tảng quan trọng để Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Theo baoquangninh.vn