Xuất phát từ vị trí chiến lược, vai trò quan trọng của địa phương đối với vùng Đông Bắc bộ, thực tiễn phát triển đô thị, yêu cầu phát triển theo định hướng quy hoạch, trên cơ sở kế thừa và phát huy những thành quả đạt được, Quảng Ninh đang nỗ lực trên hành trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là quyết tâm của tỉnh trong việc hiện thực hoá nghị quyết đại hội Đảng các cấp, mà còn là khát vọng, mong muốn lớn lao của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân Vùng mỏ.

Hạ tầng là "trục xương sống"

Trong các nhiệm kỳ vừa qua, Quảng Ninh luôn xác định hạ tầng là nền tảng then chốt thúc đẩy phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng và bền vững. Vì vậy, việc đầu tư hạ tầng được tỉnh lựa chọn là một trong 3 đột phá chiến lược. Hạ tầng đi trước một bước, là “trục xương sống” tạo ra động lực mới cho phát triển với việc đầu tư phát triển hệ thống đường, cầu, cảng biển, sân bay… theo chiến lược, lấy liên kết vùng, kết nối quốc tế và phát triển bền vững làm định hướng trung tâm. Với tầm nhìn dài hạn, tư duy hệ thống và bước đi bài bản, tỉnh tập trung đẩy nhanh phát triển hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại, đa phương thức, tạo dư địa phát triển mới cho nền kinh tế.

Quảng Ninh tập trung huy động đa dạng nguồn lực, đổi mới hình thức đầu tư, đẩy nhanh phát triển và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm tính liên thông, tổng thể. Tỉnh kiên trì thực hiện phương châm “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”, đẩy mạnh đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), huy động tối đa nguồn vốn ngoài ngân sách; đồng thời thúc đẩy liên kết nội vùng, liên kết vùng, tăng cường phân công và hợp tác hóa lãnh thổ.

Song song với đó, công tác đầu tư công tiếp tục được nâng cao, đổi mới, hiệu quả. Trong đó, đầu tư công phải tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; lấy hạ tầng và con người làm trụ cột cho phát triển bền vững; lấy hiệu quả và sức lan tỏa làm thước đo. Tinh thần đó đã được cụ thể hóa trong các nghị quyết, kế hoạch, hành động cụ thể.

Cùng với chủ trương, định hướng và nguồn lực tập trung, Quảng Ninh đặc biệt ưu tiên cho công tác GPMB thông qua việc huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, từ đó sớm bàn giao quỹ đất sạch phục vụ thi công các dự án. Điều này cho thấy rõ sự quyết tâm rất lớn không chỉ là hoàn thành GPMB đúng tiến độ cho thực hiện các dự án, mà còn phải “đi trước một bước”, tối ưu hoá nguồn lực, đáp ứng mong mỏi của nhân dân.

Nhờ đó, nhiều công trình hạ tầng mang tính động lực, tạo nền tảng cho phát triển và liên kết vùng đã được hoàn thành, đưa vào khai thác hiệu quả. Tiêu biểu như: Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, cầu Tình Yêu, cầu Bình Minh, cầu Triều, đường ven sông kết nối cao tốc Hải Phòng - Hạ Long với khu vực Đông Triều (trước đây), đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả…

Từ một địa phương còn nhiều khó khăn về hạ tầng, Quảng Ninh ngày nay đã vươn lên trở thành một trong những tỉnh, thành có chỉ số hạ tầng thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đến nay, hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh từng bước được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Quảng Ninh là một trong số ít địa phương có đầy đủ các loại hình giao thông, góp phần hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, liên thông chặt chẽ ở cả quy mô vùng, quốc gia và quốc tế, mở rộng không gian phát triển theo định hướng “một tâm, hai tuyến, đa chiều, hai mũi đột phá, ba vùng động lực".

Trong giai đoạn này, Quảng Ninh sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, hiện đại, đa phương thức với hệ thống giao thông được quy hoạch tổng thể, liên hoàn, đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt, đường biển, đường hàng không, đường thủy nội địa và đường ven biển, tạo thành một mạng lưới giao thông mở, thúc đẩy giao thương, du lịch và logistics phát triển mạnh mẽ.

Hiện thực hoá tinh thần đó, ngay từ ngày đầu, tháng đầu, năm đầu của giai đoạn 2026-2030 nhiều công trình, dự án mang tính động lực, đòn bẩy, nền tảng cho sự phát triển mới đã được khởi công xây dựng. Điển hình là dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đã được khởi công vào ngày 12/4 vừa qua.

Dự án do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD (chưa bao gồm chi phí GPMB). Dự án đi qua 4 địa phương: Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh với chiều dài 120,2km, tốc độ tối đa lên tới 350km/h. Dự án hoàn thành và chính thức đi vào vận hành sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh từ hơn 2 tiếng chỉ còn khoảng 30 phút.

Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có ý nghĩa quan trọng, tạo đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, liên vùng. Đây là dự án động lực mang tính chiến lược để mở ra tương lai mới cho Quảng Ninh định hình là nơi hội tụ của cơ hội, kết nối và bứt phá. Đồng thời, có thêm điều kiện để vươn lên mạnh mẽ, khẳng định vai trò cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc trong giai đoạn mới.

Quảng Ninh đã dồn lực cho phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, liên kết, hội nhập, tạo động lực và đột phá chiến lược cho giai đoạn phát triển mới theo mô hình đô thị thông minh, kiểu mẫu của vùng Đông Bắc Bộ, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô Hà Nội và cả nước. Vì vậy, không chỉ quan tâm đầu tư các công trình động lực, liên kết địa phương, tỉnh và vùng, Quảng Ninh còn đẩy mạnh triển khai cải tạo, nâng cấp đô thị, khu dân cư hiện hữu, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trong đó, tỉnh đã triển khai kế hoạch 272/KH-UBND ngày 21/10/2025 của UBND tỉnh về xây dựng, nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư, thực hiện mục tiêu phấn đấu đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn và hành động quyết liệt, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã khẩn trương rà soát, đề xuất phương án, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc tập trung triển khai đồng bộ chủ trương xây dựng, nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư hiện hữu theo hướng văn minh, hiện đại, đồng bộ.

Việc triển khai được các địa phương gắn với trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, đơn vị và mỗi cộng đồng dân cư trên địa bàn tỉnh. Công tác giám sát, kiểm tra được thực hiện thường xuyên ở các khâu bảo đảm mọi hoạt động được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định và đạt hiệu quả thiết thực. Nhờ đó, quá trình phát triển đô thị của tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra một cách mạnh mẽ, liên tục và có sự chuyển đổi mang tính đột phá.

Cùng với các địa phương trong tỉnh, phường Mông Dương đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, góp phần hiện thực hoá mục tiêu xây dựng Quảng Ninh sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Ông Nguyễn Đình Bách, Trưởng phòng Quản lý dự án, Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Mông Dương, cho biết: "Năm 2025, phường đã khởi công 6 công trình nâng cấp đô thị, hạ tầng thiết yếu theo phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, lấy người dân làm trung tâm thụ hưởng. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, ngay từ những ngày đầu khởi công, các dự án đã nhận được sự ủng hộ tích cực của nhân dân. Nhiều hộ dân tại các công trình đi qua đã tự nguyện hiến đất. Như riêng dự án đầu tư xây dựng đường và cống hộp tại xóm Tài Phèng, khu Thác Bạc, người dân đã hiến 10.000m2 đất các loại. Hiện địa phương đang tăng tốc đẩy nhanh tiến độ các công trình khởi công trong năm 2025 nhằm phấn đấu hoàn thành trước 30/6/2026. Song song với đó, phường cũng đang thực hiện các bước chuẩn bị khởi công đầu tư thêm 2 công trình với tổng kinh phí trên 200 tỷ đồng, qua đó, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng đô thị, góp phần hoàn thiện tiêu chí thành lập thành phố Quảng Ninh".

Mỗi công trình hạ tầng được hoàn thiện, mỗi khu dân cư được chỉnh trang khang trang, mỗi tuyến đường được nâng cấp là những bước đi vững chắc trên hành trình phát triển. Song hơn hết, đó còn là minh chứng rõ nét cho sự đồng thuận, đoàn kết, nhất trí của nhân dân cho mục tiêu xây dựng Quảng Ninh sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Xây dựng, phát triển Quảng Ninh tiêu biểu của cả nước về mọi mặt

Để đưa nghị quyết đi vào cuộc sống, cụ thể hoá các mục tiêu đặt ra, sẵn sàng cho giai đoạn mới, ngay từ năm đầu của nhiệm kỳ 2025-2030, Quảng Ninh đã xác định chủ đề công tác năm 2026 là “Đột phá trong tăng trưởng kinh tế; nâng cao chất lượng đô thị, sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương”. Điều này cho thấy ý chí, quyết tâm và hành động của tỉnh trong việc thành lập thành phố ngay từ ngày đầu, tháng đầu, năm đầu của nhiệm kỳ mới.

Cùng với quyết tâm của tỉnh, với sự chuẩn bị chu đáo, bài bản, kỹ lưỡng, ngày 2/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 606/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Theo đó, phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh với 54 đơn vị cấp xã, gồm 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu Vân Đồn, Cô Tô. Diện tích đất liền hơn 6.231km² cùng không gian biển được xác định theo quy định. 

Quy hoạch đặt ra quan điểm phát triển đồng bộ, thống nhất với quy hoạch cấp quốc gia, vùng và ngành; phát huy tối đa lợi thế đặc thù của Quảng Ninh là đô thị biển - biên giới - di sản; đồng thời, hướng tới phát triển đô thị theo mô hình xanh, thông minh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn kết hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống người dân.

Đặc biệt, mục tiêu tổng quát của quy hoạch xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương hiện đại, là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, có sức cạnh tranh quốc tế, phát triển cân bằng giữa kinh tế - xã hội - môi trường.

Cùng với đó, sau khi xem xét Tờ trình của Tỉnh ủy Quảng Ninh, ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh.

Trong đó, định hướng phát triển được xác định là xây dựng Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc; thực hiện tái cấu trúc không gian phát triển tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới, di sản thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh; chuyển từ tổ chức không gian phân tán sang tích hợp, từ địa giới hành chính sang hệ sinh thái đa trung tâm, mở và liên kết.

Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu mở rộng không gian tăng trưởng, tạo đột phá với động lực tăng trưởng là khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát triển đồng bộ kinh tế xanh, kinh tế di sản, kinh tế biển, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển hạ tầng đường bộ, đường sắt cao tốc, sân bay, cảng biển và hạ tầng đô thị thông minh, kết nối các trung tâm đô thị lớn. Cùng với đó là bảo đảm sự phát triển hài hòa, cân đối giữa các xã, phường, đặc khu; bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa; tăng cường cải cách thể chế, đổi mới quản trị, xây dựng chính quyền kiến tạo phát triển, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan liên quan phối hợp với tỉnh Quảng Ninh hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định; báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trình Quốc hội xem xét, quyết định trong năm 2026. Thành phố Quảng Ninh sau khi được thành lập sẽ phát triển theo mô hình “đô thị thông minh, kiểu mẫu”, gắn kết hạ tầng, không gian xanh, sinh thái, bảo vệ môi trường với kết cấu hạ tầng hiện đại, dịch vụ công nghệ cao, ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng quản lý và cuộc sống người dân.

Việc thành lập thành phố Quảng Ninh là bước cụ thể hóa quan điểm, định hướng, mục tiêu của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng về phát triển hệ thống đô thị nước ta. Đồng thời, đây cũng là thành phố biên giới (đất liền và trên biển) đầu tiên và duy nhất của nước ta với vai trò quan trọng trong hợp tác phát triển giữa Việt Nam với các nước trong khu vực; đáp ứng yêu cầu động lực thúc đẩy sự phát triển của vùng phía Bắc nước ta.

Bám sát chỉ đạo của Trung ương và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, thành phố Quảng Ninh trong tương lai sẽ được xây dựng theo mô hình thông minh; chủ động, kiến tạo và tiếp tục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ tư duy phát triển bền vững, tăng trưởng xanh, bao trùm đồng bộ về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường sinh thái, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia.

Phát huy tối đa, hiệu quả các tiềm năng, lợi thế riêng có, khác biệt, nguồn lực của tỉnh; huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực theo phương châm nội lực là căn bản, ngoại lực là quan trọng, kết hợp chặt chẽ nội lực với ngoại lực tạo ra nguồn lực tổng hợp tối ưu; khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên thiên nhiên; tận dụng tối đa lợi thế cạnh tranh mang lại nhờ hệ thống kết cấu hạ tầng ngày càng hoàn thiện, đồng bộ, hiện đại, hội nhập sâu rộng. Quảng Ninh cũng sẽ đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng xanh, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế trên nền tảng nguồn nhân lực chất lượng cao; tiếp tục chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” theo hướng bền vững dựa vào ba trụ cột: Thiên nhiên, con người, văn hóa kết hợp với tận dụng xu thế.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh sẽ kiên trì thực hiện mô hình tổ chức không gian phát triển “một tâm, hai tuyến đa chiều, hai mũi đột phá, ba vùng động lực”, kiến tạo các hành lang giao thông gắn với các hành lang kinh tế, hành lang đô thị, hướng tới xây dựng thành thành phố trực thuộc Trung ương; ứng dụng các công nghệ hiện đại, phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, chủ quyền biên giới quốc gia; mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Việc thành lập thành phố không chỉ là quyết tâm của Quảng Ninh, mà còn là mong mỏi của chính nhân dân trên địa bàn tỉnh. Ông Phạm Quang Đô (khu 4, phường Hồng Gai) chia sẻ: "Tôi rất vui mừng khi biết chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Tôi mong muốn rằng việc thành lập thành phố Quảng Ninh sớm thành hiện thực. Bởi đó là cơ hội lớn nhất của tỉnh, nhằm tận dụng vị thế của thành phố trực thuộc Trung ương với các cơ chế đặc thù, phát huy tối đa những tiềm năng, lợi thế hiện có; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng quỹ đất xây dựng, tăng thu ngân sách để đầu tư vào xây dựng các cơ sở hạ tầng. Đồng thời, thay đổi nếp sống của người dân theo hướng văn minh, tạo sức hút đầu tư, giải quyết có hiệu quả các vấn đề việc làm. Khi thành phố Quảng Ninh được thành lập, chắc chắn rằng, nhiều công trình phúc lợi xã hội sẽ được đầu tư xây dựng, từ đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, nhấn mạnh: Việc Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương hướng đến mục tiêu cốt lõi là xây dựng, phát triển tỉnh là một thành phố tiêu biểu của cả nước về mọi mặt; thành phố kiểu mẫu giàu đẹp, văn minh, hiện đại, nâng cao đời sống mọi mặt của nhân dân. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là cơ hội lớn nhất của tỉnh nhằm tận dụng vị thế của thành phố trực thuộc Trung ương với các cơ chế đặc thù, phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế hiện có; hướng đến mục tiêu cốt lõi là xây dựng, phát triển Quảng Ninh là một thành phố tiêu biểu của cả nước về mọi mặt; thành phố kiểu mẫu giàu đẹp, văn minh, hiện đại, nâng cao đời sống mọi mặt của nhân dân.

Theo baoquangninh.vn